21/02/2024

Tin Tổng Hợp | Tin Nóng 247

Cập Nhật Tin Thời Sự | An Ninh Mới

Bệnh viêm phổi và cách phòng tránh cho người lớn tuổi

13 phút đọc
Điều trị viêm phổi

Người cao tuổi thường gặp các bệnh về đường hô hấp. Trong số đó bệnh viêm phổi là bệnh nguy hiểm và dễ biến chứng khi gây bệnh ở người lớn tuổi. Phổi có vai trò quan trọng trong hệ hô hấp của con người. Bảo vệ phổi để có một cơ thể khỏe mạnh, tuổi thọ cao. Bệnh viêm phổi có nhiều triệu chứng và chủng loại bệnh phức tạp. Nguyên nhân gây bệnh cũng rất nhiều. Do đó những người lớn tuổi cần tìm hiểu và bảo vệ bản thân. Tránh các nguồn lây nhiễm và các tác nhân gây nên căn bệnh này.

Vai trò của phổi trong hệ hô hấp

Phổi là một bộ phận trong cơ thể. Với vai trò chính yếu là trao đổi các khí – đem oxy từ không khí vào tĩnh mạch phổi, và điôxít cacbon từ động mạch phổi ra ngoài. Ngoài ra, phổi cũng có một số khả năng thứ yếu khác. Giúp chuyển hóa một vài chất sinh hóa, lọc một số độc tố trong máu. Phổi cũng là một nơi lưu trữ máu.

Ở người, phổi gồm có hai buồng phổi nằm bên trong lồng ngực. Được bao bọc bởi các xương sườn chung quanh. Phía dưới có cơ hoành ngăn giữa phổi và các cơ quan trong bụng như gan, dạ dày, lá lách. Giữa hai buồng phổi là khí quản dẫn khí chính. Buồng phổi bên trái có 2 thùy, bên phải có 3 thùy.

Mỗi buồng phổi có một phế quản chính, một động mạch và hai tĩnh mạch. Những ống dẫn này chia như nhánh cây chi chít từ lớn ở giữa ngực (trung thất) đến cực nhỏ phía ngoài cùng của buồng phổi (phế quản tận cùng). Kèm theo là các dây thần kinh và mạch bạch huyết.

Những ống dẫn khí lớn hơn như khí quản và phế quản lớn được nhiều vành sụn giữ cho cứng và có ít cơ trơn. Bên trong các ống có lát màng tế bào tiêm mao và một lớp màng nhầy mỏng trên các tế bào này. Chất nhầy giữ bụi, hạt phấn và các chất bẩn khác. Qua chuyển động của tiêm mao, chất bẩn bám theo màng nhầy được đẩy lên và đưa vào thực quản nuốt xuống dạ dày theo nước miếng.

Buồng phổi

Khái niệm Viêm phổi

Viêm phổi là viêm các phế nang trong phổi. Do một tổn thương nào đó gây nên. Hay gặp nhất là nhiễm trùng bởi vi khuẩn, virút, vi nấm. Viêm phổi có thể ở một vùng hoặc ở một vài vùng (viêm phổi thùy hoặc “đa thùy”) hoặc toàn bộ phổi.

Một trong những bệnh thường gặp ở người cao tuổi là bệnh viêm phổi. Đây là một bệnh nghiêm trọng, có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm. Thậm chí tử vong nếu bệnh nhân không được điều trị đúng và kịp thời.

Nguyên nhân bệnh viêm phổi ở người lớn tuổi

Sức đề kháng kém

Với người cao tuổi, mọi chức năng của cơ thể dần dần suy giảm. Trong đó sức đề kháng càng ngày càng kém. Cho nên càng đễ trở thành đối tượng của các tác nhân gây bệnh. Đặc biệt là đường hô hấp. Trong các bệnh đường hô hấp ở người cao tuổi, viêm phổi là nguy hiểm nhất. Theo các chuyên gia, viêm phổi gây ra tử vong ở 25% lứa tuổi trên 65. Theo số liệu từ Trung tâm Kiểm soát dịch bệnh Mỹ, cứ 20 người lớn tuổi viêm phổi thì có 1 người tử vong. Viêm phổi kết hợp với cúm đứng thứ 8 trong danh sách nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở quốc gia này (thống kê năm 2010).

Nhiễm trùng đường hô hấp do vi khuẩn, virut

Có nhiều thứ có thể gây viêm phổi nhưng thường gặp nhất là nhiễm trùng. Thời tiết chuyển mùa chính là điều kiện lý tưởng cho các bệnh đường hô hấp phát triển. Trong đó có bệnh viêm phổi. Nguyên nhân thường gặp nhất gây viêm phổi là nhiễm vi khuẩn. Có thể sau một đợt nhiễm virút đường hô hấp trên. Lúc này virút làm tổn thương niêm mạc đường dẫn khí hô hấp làm cho vi khuẩn dễ dàng xâm nhập và tấn công vào phổi.

Bình thường ở đường hô hấp trên có rất nhiều vi khuẩn cư trú ở đó (phế cầu, H.influezae…) nhưng không gây bệnh (gọi là vi khuẩn ký sinh). Khi gặp điều kiện thuận lợi, nhất là sức đề kháng của người cao tuổi bị suy giảm hoặc mắc bệnh cúm. Các vi khuẩn này trở nên gây bệnh (gọi là gây bệnh cơ hội).

Các chủng vi khuẩn Gram âm (trực khuẩn mủ xanh…) hoặc vi khuẩn tụ cầu vàng (S.aureus) hoặc vi khuẩn liên cầu. Mặc dù ít gặp nhưng rất nguy hiểm. Bởi chúng có thể gây viêm phổi nặng, khiến bệnh nhân bị suy hô hấp. Dẫn tới phải thở máy, thậm chí tử vong. Bên cạnh đó, một số vi khuẩn như Chlamydia và Mycoplasma. Cũng có thể gây bệnh viêm phổi ở người cao tuổi.

Do người cao tuổi nằm một chỗ trong thời gian dài

Nguy cơ viêm phổi sẽ tăng lên ở người cao tuổi bị tai biến nằm liệt giường, đi lại, vận động khó khăn. Viêm phổi do ứ đọng các chất tiết kèm theo vi khuẩn. Hoặc do tai biến gây sa sút trí tuệ giai đoạn cuối. Người cao tuổi bị bệnh Parkinson hoặc bị các bệnh lý xương khớp, bệnh tim mạch, đái tháo đường. Người già yếu phải nằm một chỗ trong thời gian dài… Nhất là khi họ phải ăn uống, hít thở trong tư thế nằm rất dễ mắc bệnh viêm phổi, thậm chí viêm phổi nặng.

Viêm phổi do hóa chất

Phân loại bệnh viêm phổi dựa trên nguồn lây nhiễm

Viêm phổi do lây nhiễm ở bệnh viện

Theo nghiên cứu, viêm phổi bệnh viện ở các nước phát triển chiếm tỷ lệ 15% trong tổng số trường hợp nhiễm khuẩn bệnh viện. Và chiếm 27% xảy ra tình trạng nhiễm khuẩn này ở khoa hồi sức cấp cứu.

Tại Việt Nam, các nhà khoa học cũng ghi nhận viêm phổi bệnh viện chiếm tỷ lệ khoảng từ 21% đến 75%. Trong đó viêm phổi do lây nhiễm qua thở máy chiếm đến 90% và được xác định sau thở máy 48 giờ. Đây là một vấn đề rất khó khăn mà các khoa lâm sàng. Đặc biệt là khoa hồi sức tích cực phải đương đầu. Vì khó chẩn đoán, kéo dài thời gian điều trị, tốn kém rất nhiều chi phí.

Viêm phổi cộng đồng

Viêm phổi mắc ở cộng đồng là một bệnh đường hô hấp thường gặp. Có thể tiến triển nặng và gây nhiều biến chứng. Nguyên nhân gây ra viêm phổi cộng đồng phần lớn do vi khuẩn, virus, nấm…

Viêm phổi do vi khuẩn

Viêm phổi do vi khuẩn là loại viêm phổi thường gặp nhất trong tất cả các loại viêm phổi ở người lớn và trẻ nhỏ. Viêm phổi do vi khuẩn thường không khó để nhận biết và việc điều trị thông thường không quá phức tạp.

Viêm phổi do virut

Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), 30% trường hợp viêm phổi ở người lớn và trẻ em đến từ việc nhiễm virus. Đứng thứ 2 sau vi khuẩn. Có rất nhiều loại virus gây ra viêm phổi như virus cảm lạnh và virus cảm cúm,. Do đó biểu hiện của bệnh viêm phổi do virus rất dễ nhầm lẫn với cảm cúm thông thường. Như: Sốt, ớn lạnh, run, ho khan. Tuy nhiên có thể bội nhiễm và trở thành ho có đờm, chảy nước mũi, đau cơ, đau đầu, yếu người, mệt mỏi

Viêm phổi do nấm

Viêm phổi do nấm là tình trạng bệnh nhân hít phải bào tử của nấm. Gây viêm nhiễm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ hô hấp với mức độ phát triển nhanh. Bệnh thường có diễn biến phức tạp. Nếu không được điều trị kịp thời có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm thậm chí thiệt mạng.

Ngoài nguyên nhân chủ yếu trên thì những tác nhân như: khói thuốc lá, bụi bẩn, hóa chất, chế độ ăn uống sinh hoạt không đúng cách… cũng tạo điều kiện cho bệnh viêm phổi do nấm hình thành và phát triển.

Viêm phổi do hóa chất

Viêm phổi do hóa chất thường hiếm gặp, ít xảy ra nhưng cực kỳ nguy hiểm vì tỷ lệ gây tử vong cao cho người bệnh. Tùy thuộc vào loại hóa chất đã phơi nhiễm mà có mức độ nguy hiểm khác nhau. Bên cạnh tổn thương phổi, các hóa chất còn có thể gây hại cho nhiều cơ quan khác. Chính vì vậy việc phòng ngừa các tác nhân gây bệnh viêm phổi là việc làm cấp thiết, tránh những hậu quả đáng tiếc xảy ra.

Ho triệu chứng viêm phổi

Triệu chứng bệnh viêm phổi ở người cao tuổi

Viêm phổi ở người cao tuổi thường diễn tiến âm thầm, khó nhận biết. Hoặc rất dễ nhầm với các triệu chứng của bệnh khác. Nhiều người bệnh chỉ sốt nhẹ, ít ho (thậm chí không ho). Không có đờm hoặc ít đờm nhưng lại thở nhanh, thở gấp hơn bình thường.

Tuy nhiên, hầu hết người cao tuổi khi bị viêm phổi thường có sốt. Có thể không sốt do sức kháng kém nên phản xạ rất yếu. Ớn lạnh, ho kèm đờm màu đục, đau tức ngực nhất là khi hít sâu vào hoặc khi ho và khó thở. Tuy nhiên, đối với một số người cao tuổi quá yếu. Triệu chứng bệnh đôi khi không điển hình chủ yếu là mệt mỏi, chán ăn. Vì vậy người nhà khó phát hiện cho nên thường nhập viện muộn.

Biến chứng bệnh viêm phổi

Bệnh có thể lan rộng ra hai hoặc nhiều thùy phổi. Làm cho người bệnh khó thở nhiều hơn. Tím môi, mạch nhanh có thể gây suy hô hấp. Hoặc gây xẹp một thùy phổi bởi do đờm đặc quánh gây tắc phế quản. Hoặc có thể gây áp-xe phổi, tràn dịch, tràn mủ màng phổi. Nếu không được điều trị hoặc điều trị không đúng có thể dẫn đến viêm màng ngoài tim rất nguy hiểm.

Nguyên tắc điều trị bệnh

Khi nghi ngờ bị viêm phổi cần đi khám bệnh ngay. Tốt nhất là khám nội tổng hợp hoặc chuyên khoa hô hấp. Để được điều trị đúng, sớm tránh để xảy ra biến chứng.

Phòng tránh bệnh và các biến chứng

Để phòng bệnh viêm phổi và các biến chứng của bệnh, người cao tuổi cần chú ý giữ ấm cơ thể. Tránh bị nhiễm lạnh đột ngột, đặc biệt là giữ ấm cổ, ngực và hai bàn chân. Cần giữ vệ sinh hoàn cảnh tốt (nơi ăn, ở, đồ dùng hàng ngày). Khi ra đường nên đeo khẩu trang để tránh khói, bụi,… Hàng ngày cần vệ sinh họng, mũi, miệng bằng cách đánh răng sau khi ăn, trước và sau khi ngủ dậy. Nếu đeo hàm giả cần vệ sinh hàng tuần. Người cao tuổi cần có chế độ ăn uống hợp lý, sinh hoạt lành mạnh, ăn nhiều rau xanh và hoa quả tươi. Không nên uống rượu, không hút thuốc lá, nghỉ ngơi và vận động cơ thể hàng ngày tùy theo điều kiện của từng người.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

© Copyright by thtinthegioi.com